فهرست مطالب
- ابتدا یک نکته مهم؛ ساختار با جنس یکی نیست
- انواع کنسول و زیرآرنجی از نظر ساختار
- 1. زیرآرنجی ثابت
- 2. زیرآرنجی تاشو
- 3. زیرآرنجی کشویی
- 4. زیرآرنجی قابل تنظیم ارتفاع
- 5. مدل دارای محفظه داخلی
- 6. مدل چندطبقه یا دارای سینی داخلی
- 7. کنسول دارای جالیوانی
- 8. مدل دارای جای موبایل
- 9. کنسول دارای USB یا امکانات برقی
- 10. مدل ترکیبی
- متریال کنسول و زیرآرنجی از چه بخشهایی تشکیل میشود؟
- بدنه پلاستیکی
- ABS چیست؟
- پلاستیک معمولی یا ABS؟
- روکش چرمی
- چرم مصنوعی
- روکش پارچهای
- نقش فوم در زیرآرنجی چیست؟
- مدل ترکیبی چیست؟
- مقایسه متریالها از نظر نظافت
- پلاستیک و ABS
- چرم مصنوعی
- چرم طبیعی
- پارچه
- مقایسه متریالها از نظر گرما
- پلاستیک
- چرم و چرم مصنوعی
- پارچه
- مقایسه از نظر خطوخش
- پلاستیک براق
- پلاستیک مات یا بافتدار
- چرم مصنوعی
- پارچه
- مقایسه از نظر دوام
- ظاهر کدام متریال بهتر است؟
- روکش چرمی
- چرم مصنوعی
- پارچه
- پلاستیک
- جدول مقایسه متریالهای رایج
- ساختار مهمتر است یا متریال؟
- آیا کنسول چرمی همیشه بهتر از پلاستیکی است؟
- برای خودرویی که زیاد زیر آفتاب میماند چه جنسی بهتر است؟
- برای خودروهای خانوادگی چه چیزی کاربردیتر است؟
- برای استفاده طولانی چه چیزی را بررسی کنیم؟
- چه نشانههایی میتواند کیفیت پایین را نشان دهد؟
- آیا امکانات بیشتر همیشه بهتر است؟
- جمعبندی؛ هنگام مقایسه جنس و نوع کنسول به چه چیزی توجه کنیم؟
کنسول وسط و زیرآرنجی خودرو فقط از نظر ظاهر با هم تفاوت ندارند. تفاوت اصلی را باید در دو بخش جدا بررسی کرد:
- ساختار و نوع طراحی
- متریال و جنس ساخت
ممکن است دو محصول هر دو با عنوان «زیرآرنجی چرمی» فروخته شوند، اما یکی یک بدنه ثابت و ساده داشته باشد و دیگری دارای محفظه، جالیوانی، مکانیزم کشویی و پایه قابل تنظیم باشد.
از طرف دیگر، عبارتی مثل «چرمی» معمولاً فقط جنس روکش سطح بالا را توضیح میدهد، نه کل ساختار محصول.
در این مقاله این دو مفهوم را از یکدیگر جدا میکنیم و بررسی میکنیم:
- کنسولها از نظر ساختار چه انواعی دارند؛
- بدنه آنها معمولاً از چه موادی ساخته میشود؛
- تفاوت پلاستیک معمولی و ABS چیست؛
- روکش چرمی، چرم مصنوعی و پارچهای چه ویژگیهایی دارند؛
- نقش فوم چیست؛
- و هر متریال از نظر دوام، نظافت، گرما، خطوخش و ظاهر چه تفاوتی دارد.
ابتدا یک نکته مهم؛ ساختار با جنس یکی نیست
هنگام بررسی کنسول وسط، نباید عباراتی مثل:
- کنسول چرمی؛
- کنسول پلاستیکی؛
- زیرآرنجی پارچهای
را بهعنوان توضیح کامل محصول در نظر گرفت.
یک زیرآرنجی معمولاً از چند لایه یا قطعه تشکیل میشود.
برای مثال:
- پایه فلزی یا پلاستیکی؛
- بدنه پلاستیکی؛
- لولا یا مکانیزم تنظیم؛
- فوم؛
- روکش چرم مصنوعی یا پارچه.
بنابراین بهتر است محصول را به دو سؤال جدا تقسیم کنیم:
ساختار آن چگونه طراحی شده است؟
و:
هر بخش از چه متریالی ساخته شده است؟
انواع کنسول و زیرآرنجی از نظر ساختار
قبل از بررسی جنسها، ابتدا باید انواع طراحی را بشناسیم.
1. زیرآرنجی ثابت
سادهترین نوع، مدل ثابت است.
در این طراحی، قسمت بالایی در یک موقعیت مشخص قرار دارد و معمولاً قابلیت:
- جلو و عقب شدن؛
- تغییر ارتفاع؛
- یا تغییر زاویه
ندارد.
مزیت این ساختار، سادگی مکانیزم است.
هرچه تعداد قطعات متحرک کمتر باشد، احتمال ایجاد:
- لقی؛
- صدا؛
- یا خرابی مکانیکی
نیز معمولاً کمتر میشود.
البته اگر ارتفاع ثابت محصول با راننده یا خودرو هماهنگ نباشد، امکان اصلاح موقعیت آن محدود است.
2. زیرآرنجی تاشو
در بعضی مدلها قسمت زیرآرنجی میتواند به سمت بالا جمع شود.
این قابلیت زمانی کاربرد دارد که راننده بخواهد:
- فضای بین صندلیها آزاد شود؛
- راحتتر به ترمز دستی دسترسی داشته باشد؛
- یا هنگام تعویض دنده فضای بیشتری داشته باشد.
در این مدلها کیفیت محور یا لولای اصلی اهمیت زیادی دارد، چون دائماً تحت حرکت و فشار قرار میگیرد.
3. زیرآرنجی کشویی
در مدلهای کشویی، قسمت بالایی میتواند مقداری به جلو یا عقب حرکت کند.
هدف از این طراحی، نزدیکتر کردن محل تکیهگاه به موقعیت طبیعی ساعد راننده است.
این ویژگی میتواند برای خودروهایی که:
- صندلی جلو و عقب زیادی حرکت میکند؛
- یا چند راننده با قد متفاوت دارند
کاربردی باشد.
در مدل کشویی باید مکانیزم حرکت بهاندازه کافی محکم باشد تا بعد از مدتی لق نشود.

4. زیرآرنجی قابل تنظیم ارتفاع
برخی مدلها امکان تغییر ارتفاع دارند.
این قابلیت میتواند کمک کند سطح زیرآرنجی با موقعیت دست راننده هماهنگتر شود.
اما وجود قابلیت تنظیم بهتنهایی مزیت نیست.
اگر مکانیزم تنظیم ضعیف باشد، ممکن است:
- زیر فشار پایین برود؛
- در موقعیت انتخابشده ثابت نماند؛
- یا بعد از مدتی صدا ایجاد کند.
5. مدل دارای محفظه داخلی
یکی از رایجترین انواع کنسول، مدل دارای فضای ذخیرهسازی است.
معمولاً قسمت بالایی بهعنوان درپوش باز میشود و در زیر آن یک محفظه وجود دارد.
این فضا میتواند برای وسایل کوچکی مثل:
- کابل؛
- عینک؛
- کارت؛
- دستمال؛
- یا وسایل روزمره
استفاده شود.
6. مدل چندطبقه یا دارای سینی داخلی
در بعضی محصولات، فضای داخلی فقط یک محفظه ساده نیست.
ممکن است دارای:
- سینی کمعمق؛
- تقسیمکننده؛
- بخش مخفی؛
- یا دو سطح ذخیرهسازی
باشد.
این نوع ساختار برای وسایل کوچک کاربردیتر است، چون لازم نیست همه چیز در یک فضای عمیق روی هم قرار بگیرد.
7. کنسول دارای جالیوانی
بعضی مدلها در قسمت جلو یا عقب خود جالیوانی دارند.
جالیوانی عقب میتواند برای سرنشینان عقب نیز کاربرد داشته باشد.
اما مهم است که طراحی آن:
- عمق کافی داشته باشد؛
- بیش از حد نزدیک به صندلی نباشد؛
- و باعث اشغال فضای غیرضروری نشود.
8. مدل دارای جای موبایل
بعضی کنسولها شیار یا فضای مشخصی برای تلفن همراه دارند.
این قسمت بیشتر برای قرار دادن گوشی در حالت توقف یا نگهداری ساده مناسب است.
نباید آن را با هولدر رانندگی اشتباه گرفت.
برای مسیریابی و استفاده هنگام رانندگی، هولدر مناسب که در میدان دید ایمن قرار بگیرد کاربرد متفاوتی دارد.
9. کنسول دارای USB یا امکانات برقی
در برخی مدلها امکاناتی مثل:
- USB؛
- نور داخلی؛
- پریز؛
- یا شارژر
اضافه شده است.
این امکانات به ساختار اصلی کنسول مربوط نیستند و باید جداگانه از نظر کیفیت سیمکشی و منبع تغذیه بررسی شوند.
10. مدل ترکیبی
بسیاری از کنسولهای امروزی ترکیبی از چند ویژگی هستند.
برای مثال یک محصول میتواند همزمان:
- کشویی؛
- تاشو؛
- دارای محفظه؛
- جالیوانی؛
- و جای موبایل
باشد.
هرچه ساختار پیچیدهتر شود، کیفیت مونتاژ و مکانیزمها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
متریال کنسول و زیرآرنجی از چه بخشهایی تشکیل میشود؟
برای بررسی جنس بهتر است محصول را به چند قسمت تقسیم کنیم:
- بدنه اصلی
- پایه
- فوم یا لایه نرم
- روکش
- لولا و قطعات متحرک
هر بخش ممکن است از ماده متفاوتی ساخته شده باشد.
بدنه پلاستیکی
بخش بزرگی از کنسولهای خودرو دارای بدنه پلاستیکی هستند.
مزایای پلاستیک عبارتاند از:
- وزن کم؛
- امکان قالبگیری در شکلهای مختلف؛
- هزینه تولید مناسب؛
- مقاومت مناسب برای استفاده روزمره.
اما کیفیت پلاستیکها یکسان نیست.
مدلهای ضعیف ممکن است:
- بیش از حد انعطافپذیر باشند؛
- بهراحتی خط بیفتند؛
- در اتصالات ترک بخورند؛
- یا صدای اضافی تولید کنند.
ABS چیست؟
ABS نوعی پلیمر ترموپلاستیک است که در بسیاری از قطعات داخلی و خارجی خودرو و محصولات مصرفی استفاده میشود.
در مقایسه با برخی پلاستیکهای ارزانتر، ABS معمولاً ویژگیهایی مثل:
- استحکام مناسب؛
- مقاومت ضربهای قابل قبول؛
- قابلیت قالبگیری خوب؛
- و سطح نسبتاً مناسب برای قطعات تزئینی
دارد.
اما عبارت «ABS» بهتنهایی تضمینکننده کیفیت محصول نیست.
ضخامت قطعه، طراحی تقویتکنندهها، کیفیت قالبگیری و اتصال قطعات نیز اهمیت دارند.
پلاستیک معمولی یا ABS؟
در استفاده واقعی، فقط نام متریال را نباید مقایسه کرد.
برای مثال:
یک قطعه ABS بسیار نازک و بد طراحیشده ممکن است عملکرد ضعیفتری از یک قطعه پلاستیکی ضخیم و درستطراحیشده داشته باشد.
بنابراین علاوه بر جنس باید به:
- ضخامت؛
- انعطاف بیش از حد؛
- صدای قطعات؛
- محل پیچها؛
- و تقویتکننده داخلی
توجه کرد.
روکش چرمی
برخی کنسولهای رده بالاتر ممکن است دارای روکش چرم طبیعی باشند.
مزیت اصلی آن معمولاً:
- ظاهر ممتاز؛
- بافت طبیعی؛
- و حس لمس بهتر
است.
اما چرم طبیعی معمولاً:
- قیمت بالاتری دارد؛
- به مراقبت بیشتری نیاز دارد؛
- و در صورت نگهداری نامناسب ممکن است خشک یا ترکدار شود.
در بسیاری از محصولات اقتصادی، منظور از عبارت «چرمی» در واقع چرم مصنوعی است.
چرم مصنوعی
چرم مصنوعی یکی از رایجترین روکشهای زیرآرنجی خودرو است.
دلایل استفاده گسترده آن عبارتاند از:
- ظاهر شبیه چرم؛
- قیمت پایینتر؛
- نظافت آسان؛
- امکان تولید در رنگها و طرحهای مختلف.
کیفیت چرم مصنوعی بسیار متفاوت است.
مدلهای ضعیف ممکن است به مرور:
- پوسته شوند؛
- ترک بخورند؛
- یا در محل تماس آرنج براق شوند.
روکش پارچهای
بعضی زیرآرنجیها از روکش پارچهای استفاده میکنند.
پارچه میتواند در تماس با پوست، خصوصاً در هوای گرم، حس متفاوتی نسبت به سطوح چرمی ایجاد کند.
مزایای احتمالی آن شامل:
- تماس نرمتر؛
- گرم نشدن شدید سطح در آفتاب؛
- و هماهنگی با صندلی پارچهای
است.
در مقابل، پارچه معمولاً:
- لکه را بیشتر جذب میکند؛
- گردوغبار بیشتری نگه میدارد؛
- و نظافت آن میتواند دشوارتر باشد.
نقش فوم در زیرآرنجی چیست؟
در زیر روکش بسیاری از Armrestها یک لایه فوم قرار دارد.
این قسمت وظیفه ایجاد سطح نرم را بر عهده دارد.
اگر فوم خیلی نازک باشد، راننده ممکن است سختی بدنه زیرین را احساس کند.
اگر بیش از حد نرم باشد، سطح زیر فشار فرو میرود و ممکن است در طول زمان تغییر شکل دهد.
کیفیت فوم به عواملی مثل:
- چگالی؛
- ضخامت؛
- برگشتپذیری؛
- و مقاومت در برابر فشردگی
وابسته است.
مدل ترکیبی چیست؟
در عمل، بیشتر کنسولهای باکیفیت ترکیبی هستند.
برای مثال:
- بدنه ABS؛
- پایه فلزی؛
- فوم داخلی؛
- روکش چرم مصنوعی؛
- لولای فلزی.
بنابراین عبارت «کنسول چرمی» اغلب فقط درباره قسمت قابل لمس بالایی صحبت میکند.

مقایسه متریالها از نظر نظافت
پلاستیک و ABS
معمولاً سادهترین متریال برای نظافت هستند.
اغلب میتوان گردوغبار و آلودگی سطحی را با:
- دستمال میکروفایبر؛
- و شوینده مناسب سطوح داخلی خودرو
تمیز کرد.
شیارها و بافتهای عمیق میتوانند نظافت را سختتر کنند.
چرم مصنوعی
معمولاً نظافت نسبتاً آسانی دارد.
سطح آن کمتر از پارچه مایعات را جذب میکند، اما استفاده از شوینده نامناسب میتواند باعث:
- خشکی؛
- تغییر ظاهر؛
- یا آسیب روکش
شود.
چرم طبیعی
به مراقبت بیشتری نیاز دارد.
تمیزکنندههای قوی یا خشک شدن طولانیمدت میتوانند به سطح آسیب بزنند.
پارچه
از نظر نظافت معمولاً حساستر است.
آلودگیهای مایع و روغنی ممکن است سریعتر جذب الیاف شوند.
برای نظافت عمیق نیز باید میزان رطوبت کنترل شود تا فوم زیرین بیش از حد خیس نشود.
روش کامل تمیزکاری را بهتر است در مقاله تخصصی «نحوه تمیز کردن و شستوشوی کنسول و زیرآرنجی خودرو» دنبال کنید.
مقایسه متریالها از نظر گرما
فضای داخلی خودرو در آفتاب میتواند بسیار گرم شود و متریال سطح زیرآرنجی روی تجربه تماس تأثیر میگذارد.
پلاستیک
سطح تیره پلاستیکی در آفتاب میتواند داغ شود.
چرم و چرم مصنوعی
این سطوح نیز در نور مستقیم خورشید میتوانند گرم شوند، خصوصاً اگر رنگ تیره داشته باشند.
چرم مصنوعی معمولاً تهویه محدودی دارد و ممکن است در هوای گرم تماس طولانی با آن برای بعضی افراد خوشایند نباشد.
پارچه
پارچه معمولاً در تماس اولیه کمتر از سطوح صاف و تیره احساس داغی ایجاد میکند.
البته رنگ، ضخامت و میزان قرارگیری در نور مستقیم نیز مؤثر هستند.

مقایسه از نظر خطوخش
پلاستیک براق
معمولاً خطوخش را بیشتر نشان میدهد.
پلاستیک مات یا بافتدار
خطهای سطحی را کمتر به چشم میآورد.
چرم مصنوعی
در برابر خطهای سطحی معمولاً عملکرد قابل قبولی دارد، اما اجسام تیز میتوانند روکش را سوراخ یا پاره کنند.
پارچه
مشکل خطوخش در آن کمتر مطرح است، اما ممکن است:
- نخکش شود؛
- پرز بدهد؛
- یا در تماس مداوم ساییده شود.
مقایسه از نظر دوام
هیچ متریالی بهتنهایی تضمینکننده دوام نیست.
دوام به ترکیبی از موارد زیر وابسته است:
- کیفیت مواد؛
- ضخامت؛
- کیفیت دوخت؛
- نحوه استفاده؛
- قرارگیری خودرو زیر نور خورشید؛
- و کیفیت اتصال قطعات.
اما بهطور کلی:
- بدنه ABS مناسب میتواند دوام خوبی داشته باشد؛
- چرم مصنوعی باکیفیت ممکن است سالها ظاهر خود را حفظ کند؛
- چرم مصنوعی ضعیف ممکن است زود پوسته شود؛
- پارچه ممکن است در محل تماس آرنج ساییده شود؛
- فوم ضعیف ممکن است بهمرور بخوابد.

ظاهر کدام متریال بهتر است؟
این بخش تا حد زیادی سلیقهای است.
روکش چرمی
معمولاً ظاهر رسمیتر و لوکستری دارد.
چرم مصنوعی
میتواند ظاهر مشابهی با هزینه کمتر ایجاد کند.
پارچه
معمولاً با کابینهای پارچهای هماهنگی بیشتری دارد.
پلاستیک
برای بدنه، اگر بافت و رنگ آن با داشبورد هماهنگ باشد، میتواند ظاهری نزدیکتر به قطعات فابریک ایجاد کند.

جدول مقایسه متریالهای رایج
| متریال | نظافت | مقاومت در برابر خط سطحی | رفتار در گرما | دوام بالقوه | ظاهر |
|---|---|---|---|---|---|
| پلاستیک ساده | آسان | متوسط | ممکن است گرم شود | وابسته به ضخامت و کیفیت | ساده |
| ABS | آسان | متوسط | ممکن است گرم شود |
ساختار مهمتر است یا متریال؟
پاسخ این است که هر دو مهم هستند، اما کار متفاوتی انجام میدهند.
ساختار تعیین میکند:
- زیرآرنجی چگونه حرکت میکند؛
- چقدر فضای ذخیره دارد؛
- آیا تاشو است؛
- آیا تنظیم میشود؛
- آیا جالیوانی دارد.
متریال بیشتر روی مواردی مثل:
- حس لمس؛
- دوام؛
- نظافت؛
- مقاومت سطح؛
- ظاهر
اثر میگذارد.
بنابراین مقایسه دو محصول فقط براساس «چرمی یا پارچهای بودن» ناقص است.
آیا کنسول چرمی همیشه بهتر از پلاستیکی است؟
خیر.
این دو عبارت حتی الزاماً دو محصول قابل مقایسه نیستند.
ممکن است یک محصول:
- بدنه پلاستیکی ABS
- با فوم
- و روکش چرم مصنوعی
داشته باشد.
در واقع بسیاری از کنسولهای بهاصطلاح چرمی، ساختار پلاستیکی دارند و فقط قسمت زیرآرنجی آنها روکش شده است.
برای خودرویی که زیاد زیر آفتاب میماند چه جنسی بهتر است؟
در چنین شرایطی باید علاوه بر ظاهر به مقاومت در برابر:
- گرما؛
- تابش؛
- تغییر رنگ؛
- و خشک شدن سطح
توجه شود.
رنگهای بسیار تیره و سطوح صاف ممکن است در نور مستقیم داغتر احساس شوند.
از طرف دیگر، کیفیت مواد مهمتر از نام ساده آنهاست.
چرم مصنوعی بسیار ضعیف ممکن است در گرما سریعتر آسیب ببیند، در حالی که یک روکش باکیفیت عملکرد بهتری خواهد داشت.
برای خودروهای خانوادگی چه چیزی کاربردیتر است؟
در استفاده خانوادگی معمولاً نظافت و مقاومت در برابر استفاده روزمره اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی ویژگیهایی مثل:
- سطح قابل تمیز شدن؛
- بدنه مقاوم؛
- لولای محکم؛
- و محفظه کاربردی
میتوانند مهمتر از ظاهر لوکس باشند.
برای استفاده طولانی چه چیزی را بررسی کنیم؟
اگر مرتباً از زیرآرنجی استفاده میکنید، بیشتر به این موارد توجه کنید:
- کیفیت فوم؛
- مقاومت روکش در محل تماس آرنج؛
- کیفیت دوخت؛
- لقی مکانیزم؛
- و ثبات قسمت بالایی.
در چنین کاربردی، سطح زیبایی که بعد از مدت کوتاهی دچار فرورفتگی یا پوسته شدن شود انتخاب مناسبی نیست.
چه نشانههایی میتواند کیفیت پایین را نشان دهد؟
هنگام بررسی محصول به این نشانهها توجه کنید:
- پلاستیک بسیار نازک؛
- خم شدن زیاد بدنه؛
- فاصله بین قطعات؛
- لولای لق؛
- صدای زیاد هنگام حرکت؛
- دوخت نامنظم؛
- چروک روکش؛
- فوم بسیار نازک؛
- پایه ضعیف؛
- یا مکانیزم کشویی بیثبات.
نام متریال نمیتواند این مشکلات را جبران کند.
آیا امکانات بیشتر همیشه بهتر است؟
خیر.
وجود:
- جالیوانی؛
- USB؛
- جای موبایل؛
- کشویی؛
- مکانیزم تاشو
میتواند مفید باشد، اما هر قابلیت اضافه به معنی قطعات و نقاط خرابی بیشتر است.
اگر فقط یک زیرآرنجی ساده میخواهید، مدل ثابت و باکیفیت ممکن است از یک مدل پرامکانات اما ضعیف، انتخاب منطقیتری باشد.
جمعبندی؛ هنگام مقایسه جنس و نوع کنسول به چه چیزی توجه کنیم؟
برای مقایسه کنسول و زیرآرنجی خودرو ابتدا ساختار و متریال را از یکدیگر جدا کنید.
ساختار مشخص میکند محصول:
- ثابت یا متحرک است؛
- تاشو یا کشویی است؛
- محفظه دارد؛
- جالیوانی یا جای موبایل دارد؛
- یا امکانات بیشتری ارائه میدهد.
متریال نیز تعیین میکند:
- سطح چقدر راحت تمیز میشود؛
- در برابر خطوخش چگونه رفتار میکند؛
- در گرما چه حسی دارد؛
- چقدر دوام میآورد؛
- و چه ظاهری ایجاد میکند.
در بسیاری از محصولات، ترکیبی از ABS یا پلاستیک، فلز، فوم و چرم مصنوعی یا پارچه استفاده میشود.
بنابراین عباراتی مثل «چرمی»، «ABS» یا «پارچهای» را نباید بهتنهایی معیار کیفیت قرار داد.
کیفیت واقعی نتیجه ترکیب درست متریال، طراحی، ضخامت قطعات، کیفیت دوخت و ساختار مکانیکی است.
سؤالات متداول
آیا کنسول دارای USB بهتر است؟
فقط اگر واقعاً به آن نیاز داشته باشید و کیفیت بخش برقی مناسب باشد. وجود USB بهتنهایی نشانه کیفیت بهتر کنسول نیست.
فوم زیرآرنجی چه اهمیتی دارد؟
فوم میزان نرمی و راحتی سطح را تعیین میکند. فوم ضعیف ممکن است سریع فشرده شود یا حالت خود را از دست بدهد.
زیرآرنجی ثابت بهتر است یا کشویی؟
مدل ثابت ساختار سادهتری دارد. مدل کشویی امکان تنظیم موقعیت را میدهد، اما کیفیت مکانیزم آن اهمیت زیادی دارد.
